Virtual Aviation Reference
REDSTAR
Download Airplane Comparisons and other useful materials    
 
Αρχική Σελίδα
Αεροσκάφη
     
Πολεμικά αεροσκάφη, στρατιωτικά αεροσκάφη, μαχητικά

A-50

Αεροσκάφος έγκαιρης προειδοποίησης και έλεγχου
   

A-50. Πρώτη πτήση: 1978 © Beriev AC Company

Φωτογραφία © Beriev AC Company

Εναλλακτική όμως λύση πρόσφερε και ένα ακόμη αεριωθούμενο, τετρακινητήριο αεροσκάφος που εκείνη την περίοδο άρχισε να εντάσσεται στο αεροπορικό οπλοστάσιο των Σοβιετικών, το illushιn ΙL-76. Οι εργασίες για τη μετατροπή του σε αεροσκάφος AEW&C άρχισαν τον Αύγουστο 1969. Οι εργασίες σχεδίασης του συνόλου του ηλεκτρονικού εξοπλισμού (συμπεριλαμβανομένου και του ραντάρ) ανατέθηκαν στο σχεδιαστικό γραφείο Beriev. Η ομάδα σχεδιαστών με επικεφαλής τον αρχισχεδιαστή ΑΚ. Konstantinov προχώρησε στην εκτέλεση των αναγκαίων εργασιών σε ένα αεροσκάφος ΙL-76 MD προκειμένου να δεχθεί τις συσκευές και την κεραία του ραντάρ και μαζί και του υπολοίπου ηλεκτρονικού εξοπλισμού. Η πρώτη πτήση του συστήματος στο οποίο δόθηκε το χαρακτηριστικό Α-50 έλαβε χώρα το 1978 στην πόλη Taganrog (όπου και το εργοστάσιο παραγωγής lllushin). Για το πρόγραμμα πτητικών δοκιμών χρειάστηκε να κατασκευαστούν δέκα πρωτότυπα συστήματα Α-50. Η ένταξη των συστημάτων στις Σοβιετικές Ένοπλες Δυνάμεις και συγκεκριμένα στις Δυνάμεις Αεράμυνας (PVO) άρχισε το 1984. Αυτή τη χρονιά, (σύμφωνα με ανεπιβεβαίωτες πληροφορίες) άρχισε και η σταδιακή απόσυρση των συστημάτων Tu-126 Moss.

Αρκετά υψηλές εμφανίζονται οι επιδόσεις του συστήματος Α-50. Στις δυνατότητες του καταχωρούνται η αποκάλυψη και η αναγνώριση της ταυτότητας αεροσκαφών και πυραύλων Κρουζ (ALCM, TOMAHAWK) και ο ακριβής προσδιορισμός της θέσης και της πορείας τους, η αποκάλυψη και αναγνώριση ναυτικών στόχων και απειλών, καθώς και η κατεύθυνση των μαχητικών αεροσκαφών προς τους στόχους, αλλά και η διαβίβαση, σε πραγματικό χρόνο, στα κέντρα διοίκησης των δυνάμεων στο έδαφος των συλλεγομένων πληροφοριών.
Το αεροσκάφος συνήθως πετάει σε ύψη της τάξης των 10.000 μ. (30.000 πόδια), εκτελώντας ελιγμούς σχήματος "8" ακτίνας 100 χλμ. Διαθέτει σύστημα ανεφοδιασμού με καύσιμα στον αέρα, προς αύξηση της αυτονομίας όταν οι συνθήκες το επιβάλλουν. Ως αεροσκάφη τάνκερ συνήθως χρησιμοποιούνται αεροσκάφη 11-78.


Το ραντάρ Shmel, υπολείπεται των αντίστοιχων αμερικανικών ως προς την απόσταση αποκάλυψης των στόχων, όχι όμως στη λειτουργία Look Down (αποκάλυψη στόχων που πετούν σε πολύ χαμηλά ύψη), στην οποία οι πληροφορίες το φέρνουν να υπερτερεί. Επίσης φέρεται να υπολείπεται στη δυνατότητα κατεύθυνσης των αεροσκαφών ως προς τον αριθμό. Ακόμη υστερεί απέναντι στο αμερικανικό σύστημα Ε-3 ως προς το βάρος και τον όγκο των συσκευών που συγκροτούν το σύστημα, πράγμα που μαρτυρεί την ανώτερη αμερικανική τεχνολογία. Για παράδειγμα, το βάρος των συσκευών του συστήματος Α-50 υπερβαίνει κατά 50% το βάρος των συσκευών του Ε-3.

Η πρώτη χρησιμοποίηση του συστήματος Α-50 σε πραγματικό επιχειρησιακό περιβάλλον έγινε το 1991 κατά τη διάρκεια του πολέμου στον Περσικό. Οι Ρώσοι το χρησιμοποίησαν για να παρακολουθούν και να καταγράφουν τις κινήσεις των συμμαχικών αεροσκαφών που απογειώνονταν από τα τουρκικά αεροδρόμια για να πλήξουν στόχους στο Ιράκ. Χρησιμοποιήθηκε επίσης για την επιτήρηση/παρακολούθηση των τελευταίων νατοϊκών βομβαρδισμών στο Κοσσυφοπέδιο και στη Σερβία, αλλά και για το συντονισμό των αεροπορικών επιχειρήσεων κατά της Τσετσενίας.

Νεώτερη, βελτιωμένη, έκδοση του συστήματος Α-50, ήταν το σύστημα Α-5OU, προϊόν ενός προγράμματος εκσυγχρονισμού που κυρίως αφορούσε στο ραντάρ Shmel. To αναβαθμισμένο ραντάρ, το Shmel-2, έχει μεγαλύτερες δυνατότητες, από τους δύο προηγούμενους τύπους (Shmel και Shmel-M), στην εμβέλεια αποκάλυψης των στόχων, στην παρακολούθηση (μεγαλύτερος αριθμός), καθώς και στη δυνατότητα ταυτόχρονης κατεύθυνσης μεγαλύτερου αριθμού μαχητικών αεροσκαφών. Έτσι η ταυτόχρονη παρακολούθηση με το ραντάρ Shmel-2 φθάνει σε αριθμό τους 300 στόχους (έναντι 50 του Shmel και 150 του Shmel-M) και η ταυτόχρονη κατεύθυνση μαχητικών από το ραντάρ Shmel-2 φθάνει σε αριθμό τους 30 (έναντι 10 του ραντάρ Shmel και 12 του Shmel-M).

Ο αριθμός των κατασκευασθέντων συστημάτων Α-50 και Α-5OU υπολογίζεται σε 25. Στις αρχές του 1999 οι Ρωσικές Δυνάμεις Αεράμυνας είχαν στη δύναμη τους 19 αεροσκάφη Α-50, στο αεροδρόμιο Peshora-Kamenka, ενώ δύο με τρία συστήματα Α-50U βρίσκονται στο αεροδρόμιο Klin.

Τον Μάρτιο του 1997 με διαταγή του τότε προέδρου Γιέλτσιν προς το γραφείο Beriev και τον εξαγωγικό οργανισμό αμυντικού υλικού "Rosvooruzhenia", εκδόθηκε άδεια για συνεργασία με την ισραηλινή εταιρεία ΙΑΙ για εγκατάσταση του συστήματος AEW&C "Falcon" της εταιρείας "Elta Electronics" στο αεροσκάφος IL-76. Στο σύστημα δόθηκε εκ των προτέρων το χαρακτηριστικό Α-50I. (Το I εκ του Israel).

Το σχέδιο προέβλεπε την εγκατάσταση τριών, επιπλέον, αισθητήρων (aerial cameras) τοποθετημένες με σχήμα τριγωνικό και σε σταθερό "πιάτο" τοποθετημένο σε ύψος δύο μέτρων με διάμετρο 12 μ.

Η εμβέλεια του ραντάρ στην ανακάλυψη στόχων θα έφθανε τα 350 χλμ. Βοηθούντος του ότι το ραντάρ εκπέμπει σε χαμηλές συχνότητες (L-Band, 1-2 GHZ) και σε συνδυασμό με τα συστήματα ηλεκτρονικού πολέμου (ECM/ECCM) θα ήτο πάρα πολύ αποτελεσματικό στον εντοπισμό και στην παρακολούθηση στόχων της τεχνολογίας Stealth.

Ένα αεροσκάφος Α-50 με ραντάρ τύπου Shmel, προσγειώθηκε τον Οκτώβριο του 1999 σε αεροδρόμιο κοντά στο Τελ Αβίβ, προκειμένου να γίνουν οι εργασίες για τη μετατροπή του συστήματος. Να υπενθυμίσουμε ότι αυτή η προσπάθεια είχε ένα και μόνο στόχο, την πώληση στην Κίνα ενός αριθμού τεσσάρων συστημάτων, η αξία των οποίων θα έφθανε το ένα δισ. δολάρια. Η πίεση, όμως, που ασκήθηκε από τις ΗΠΑ προς την κυβέρνηση του Ισραήλ οδήγησε το πρόγραμμα αυτό σε ναυάγιο και την Κίνα απευθείας στις συζητήσεις για μια ακραιφνή ρωσική λύση βασισμένη σε ένα A-50U. Οι συζητήσεις φαίνεται να κατέληξαν σε συμφωνία για την προμήθεια τεσσάρων συστημάτων το κόστος των οποίων θα είναι της τάξης των 800 εκατ. δολαρίων. Το πρώτο σύστημα θα πρέπει να παραδοθεί μέσα στο 2001. Τα συστήματα θα έχουν στην τελική τους μορφή τη διαμόρφωση A-50U. Ωστόσο τα δύο πρώτα αεροσκάφη δεν θα διαθέτουν ραντάρ Shmel-2 το οποίο θα εγκατασταθεί εκ των υστέρων και μετά την παραλαβή των δύο συστημάτων Α-50I).

Τα πράγματα δεν είχαν διαφορετική εξέλιξη και στην άλλη περίπτωση εκείνη της Ινδίας. Στις αρχές του 2000 υπήρξε μία αρχική συμφωνία με την Ινδία για τρία συστήματα Α-50 I. Ένα γεγονός όμως που ήταν η ενοικίαση για 30 μέρες ενός αεροσκάφος Α-50 για την εκπαίδευση του προσωπικού της Ινδικής Αεροπορίας, έκανε τους Ρώσους να πιστέψουν ότι θα μπορούσαν να προωθήσουν το δικό τους σύστημα στην Ινδία και πάγωσαν τη συνεργασία τους με το Ισραηλινούς. Η Ινδία όμως επέμενε στον ισραηλινό ηλεκτρονικό εξοπλισμό με αποτέλεσμα την έναρξη διαπραγματεύσεων για ένα συνδυασμό αεροσκάφους Airbus Α-310 και συστήματος Falcon, που βρίσκονται σε εξέλιξη.

Το σύστημα Α-50 (περιγραφή)
Το αεροσκάφος του συστήματος Α-50 είναι μια εξέλιξη του IL-76 MD. Πρόκειται για ένα τετρακινητήριο αεριωθούμενο αεροσκάφος με ουραίο πτέρωμα σε σχήμα "Τ". Οι διαφορές που κάνουν το Α-50 να διαφέρει οπτικά (και όχι μόνον) από το IL-76 MD είναι οι ακόλουθες:
Η κεραία του ραντάρ Shmel (σχήματος "πιάτου", διαμέτρου 10,2 μ.) τοποθετημένη στη ράχη της ατράκτου σε ύψος 2 μ., με στήριγμα αντεστραμμένου "V".

Η τοποθέτηση οριζόντιων πτερυγίων (αρκετά μεγάλης επιφανείας) λίγο πίσω από τη θέση του συστήματος προσγείωσης, προκειμένου να εξισορροπηθεί η τάση που δημιουργείται από την τοποθέτηση της κεραίας του ραντάρ.

Η εγκατάσταση θόλου (σε σχήμα σταγόνας) μπροστά και πίσω (στη θέση του πυργίσκου του πυροβόλου) για τοποθέτηση ηλεκτρονικών συσκευών. Ο Η εγκατάσταση μιας πληθώρας κεραιών διαφορετικών σχημάτων και χρήσεων.

Το άνοιγμα αεραγωγών για την είσοδο ελεύθερου αέρα για διάφορες χρήσεις (π.χ. λειτουργία βοηθητικής μονάδας ηλεκτρικής ισχύος - APU, ψύξη συσκευών, σύστημα κλιματισμού κ.α.)

Η αφαίρεση της ράμπας φόρτωσης στο πίσω μέρος της ατράκτου και ο αντίστοιχος στην καμπίνα κ.α.

Το προωθητικό σύστημα αποτελείται από τέσσερις στροβιλοκινητήρες διπλής ροής τύπου D-30KP συνολικής ώσης 49.200 kg (104.000 λιβρών).
Το αεροσκάφος μεταφέρει μεγάλη ποσότητα καυσίμων στις εσωτερικές δεξαμενές. Για μεγαλύτερη αυτονομία εξοπλιστικέ και με σύστημα ανεφοδιασμού από καύσιμα στον αέρα.
Το σύστημα έλεγχου της πτήσης ενισχύεται υδραυλικά (power assisted) στη συνήθη λειτουργία, ενώ λειτουργεί ικανοποιητικά και χωρίς την ενίσχυση που επιτρέπει στο πλήρωμα να διατηρεί τον έλεγχο του αεροσκάφους σε περίπτωση αστοχίας των υδραυλικών συστημάτων του αεροσκάφους. To κύριο σύστημα προσγείωσης διαθέτει τέσσερις τροχούς στο κάθε σκέλος σε διαμήκη διάταξη κατά ζεύγη, ενώ τέσσερις τροχούς διαθέτει και το ριναιο σύστημα. Αυτή η διάταξη εξυπηρετεί και την περίπτωση που το αεροσκάφος υποχρεωθεί να επιχειρήσει από διάδρομο φυσικής επιφάνειας.

Το πλήρωμα του αεροσκάφους αποτελείται από πέντε άτομα, ενώ δέκα ακόμη άτομα αποτελούν το πλήρωμα που χειρίζεται το σύστημα έγκαιρης προειδοποίησης και ελέγχου. Το μειονέκτημα του υψηλού θορύβου στην καμπίνα, (από τη λειτουργία των ηλεκτρονικών συσκευών), υποχρεώνει το πλήρωμα της καμπίνας να εργάζεται φορώντας ειδικές ωτοασπίδες (από γλυκερίνη) και ειδικά ακουστικά.
Το ραντάρ, κατασκευής VMO-Wega-M είναι τύπου Pallse-Doppler 3D. Αποκαλύπτει, αναγνωρίζει και αξιολογεί (σε ρυθμό λειτουργίας Motion Path), εναέριους στόχους μικρής ανακλαστικής ικανότητας (Stealth), συμπεριλαμβανομένων και βλημάτων τεχνολογίας Κρουζ, ακόμη και όταν λειτουργεί σε περιβάλλον έντονων ηλεκτρονικών παρεμβολών. Λειτουργεί σε εκατοστομετρικό μήκος κύματος (dectmetric). Η εμβέλεια του στην αποκάλυψη και ταυτόχρονη παρακολούθηση στόχων σε μέγεθος ενός τακτικού μαχητικού αεροσκάφους, σε λειτουργία μάλιστα Look Down, κυμαίνεται από 200 έως 400 χλμ., ενώ σε λειτουργία Look Up, κυμαίνεται μεταξύ 300 και 600 χλμ. Στην αποκάλυψη και ταυτόχρονη παρακολούθηση στόχων επιφανείας, μπορεί ανάλογα με το μέγεθος του πλοίου, η εμβέλεια φθάνει και τα 400 χλμ. Ο αριθμός των στόχων που μπορεί να εγκλωβίσει φθάνει σε αριθμό τους 50 έως 60.
Η δυνατότητα στην κατεύθυνση μαχητικών αεροσκαφών φθάνει στα 12 αεροσκάφη. Το βάρος του συνόλου των συσκευών (ραντάρ, Avionics, ESM), φθάνει τους 20 τόνους.

Όλες οι πληροφορίες μεταφέρονται στους επιχειρησιακούς ελεγκτές σε μεγάλες έγχρωμες οθόνες, μέσω ενός ισχυρού σε χωρητικότητα ηλεκτρονικού υπολογιστή (τύπου BCVMA-50 κατασκευής NΙΙ Argon), υβριδικής τεχνολογίας. Οι πληροφορίες όταν φθάνουν στις οθόνες έχουν μορφή γραμμάτων και αριθμητικών συμβόλων, σε πανοραμική μάλιστα μορφή. Στις ίδιες οθόνες εμφανίζονται και τα στοιχεία των φιλικών μαχητικών αεροσκαφών που κατευθύνονται από το σύστημα. Στα στοιχεία αυτά, εκτός από τη θέση, το ύψος, την πορεία και την ταχύτητα του αεροσκάφους, περιλαμβάνονται και άλλα, όπως το υπόλοιπο των καυσίμων, τα μεταφερόμενα όπλα κ.ά.
Η εμβέλεια της ραδιοεπικοινωνίας στις συχνότητες AM φθάνει τα 2000 χλμ. ενώ στις συχνότητες VHF/UHF τα 400 χλμ. Σύστημα επικοινωνιών Satelite Radio Link εξασφαλίζει τη μεταφορά δεδομένων σε παγκόσμια κλίμακα με τα στοιχεία των δορυφόρων που μπορεί το σύστημα να χρησιμοποιήσει καταχωρημένα στον κεντρικό υπολογιστή. Οι παραπάνω συσκευές είναι τέτοιας τεχνολογίας που επιτρέπει τη διαβίβαση των πληροφοριών ακόμα και όταν το σύστημα λειτουργεί υπό καθεστώς ισχυρών ηλεκτρονικών αντιμέτρων.

Για την προστασία του συστήματος από βλήματα αέρος-αέρος και εδάφους-αέρος, το αεροσκάφος είναι εξοπλισμένο με σύστημα αυτοπροστασίας (δέκτη προειδοποίησης απειλής, ηλεκτρονικό παρεμβολέα και σύστημα διανομής αεροφύλλων-θερμοβολίδων).

Το αεροσκάφος Α-50 είναι εφοδιασμένο με προηγμένα τεχνολογικά συστήματα ναυτιλίας που του επιτρέπουν να επιχειρεί κάτω από οποιεσδήποτε καιρικές συνθήκες, ακόμη και τις πιο ακραίες. Στο ρύγχος της ατράκτου έχει εγκατασταθεί ραντάρ καιρού μεγάλων δυνατοτήτων.
Το σύστημα Α-5OU διατηρεί όλες τις δυνατότητες του προκατόχου του Α-50 και επιπλέον τις παρακάτω: - Εντοπισμό της εκτόξευσης πυραύλων με τη βοήθεια υψηλής ευαισθησίας αισθητήρα υπέρυθρης (ΙR) ακτινοβολίας, ο οποίος αξιοποιεί τη θερμική ακτινοβολία των καυσαερίων των κινητήρων των πυραύλων. Η αποκάλυψη εκτοξευόμενου πυραύλου μπορεί να φθάσει σε απόσταση μέχρι και τα 1.000 χλμ., όταν το αεροσκάφος Α-5OU πετάει σε ύψος 30.000 ποδών. Ο Ταυτόχρονη παρακολούθηση και εγκλωβισμός μέχρι και 150 στόχων.

To 1988 στο Ιράκ ένα αεροσκάφος ΙL-76 MD που είχε αγοραστεί από τη Ρωσία, μετατράπηκε σε αεροσκάφος AEW&C με χαρακτηριστικό Baghdad-1 (Abadon 1). Στη θέση της ράμπας φόρτωσης, τοποθετήθηκε, σε σταθερή βάση και σε θόλο που εξείχε προς τα πίσω, σύστημα Tiger-G κατασκευής της γαλλικής εταιρείας Thomson CSF το οποίο η εταιρεία πούλησε στο Ιράκ μετά από έγκριση της γαλλικής κυβέρνησης. Το σύστημα κάλυπτε ολόκληρο το οπίσθιο ημισφαίριο του εναέριου χώρου, αποκαλύπτοντας στόχους μεγέθους μαχητικού αεροσκάφους σε απόσταση που έφθανε μέχρι και 350 χλμ. Στο σύστημα δόθηκε αργότερα το όνομα Adnan-1, προς τιμή του φονευθέντος σε αεροπορικό ατύχημα υπουργού Εθνικής Άμυνας του Ιράκ Adnan Telifaha. To Adnan-1 είχε πολλά κοινά χαρακτηριστικά με το ρωσικό σύστημα Α-50. Χαρακτηριστικές διαφορές υπήρχαν στο σχήμα και στη θέση των κεραιών και στο σχήμα των αεραγωγών. Ένα ακόμη σύστημα, το Adnan-2 αναπτύχθηκε στη συνέχεια. Όμως στη διάρκεια της επιχείρησης "καταιγίδα της ερήμου" φυγαδεύτηκαν στο Ιράν όπου και βρίσκονται μέχρι σήμερα, με το ένα να έχει υποστεί σοβαρές ζημιές στο αεροδρόμιο που στάθμευαν, παρά ταύτα κατάφερε ν' απογειωθεί και να προσγειωθεί στο αεροδρόμιο προορισμού στο Ιράν.

 
Εκδόσεις
Α-50 Έκδοση προπαραγωγης
Α-50 Μ Αναβαθμισμένη έκδοση με εκσυγχρονισμένο ραντάρ τύπου Shmel-M
A-50 E Αεροσκάφος εξαγωγής. Ξεχωρίζουν τα συστήματα και ο εξοπλισμός. Το 1998 μετατράπηκε ένα αεροσκάφος
Α-50 ΕΙ Αεροσκάφος εξαγωγής για την Ινδική Π.Α. Αναπτύχθηκε με την συνεργασία του Ισραήλ. Τοποθετήθηκε, κεραία σε σταθερή βάση (χωρίς να περιστρέφεται). Το 1999 μετατράπηκε ένα αεροσκάφος.
Adnan 1 (Baghdad) Ένα IL-76MD της Ιρακινής Π.Α. μετατράπηκε σε AEW&C. Στη θέση της ράμπας φόρτωσης, τοποθετήθηκε, σε σταθερή βάση και σε θόλο που εξείχε προς τα πίσω, σύστημα Tiger-G κατασκευής της γαλλικής εταιρείας Thomson CSF
Adnan 2 Αναπτύχθηκε στην βάση του Adnan 1 για των έλεγχο και την κατεύθυνση μαχητικών.
 
ΤΕΧΝΙΚΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ  
ΚΑΤΑΣΚΕΥΑΣΤΗΣ
OKB Illyshin / OKB Beriev
ΧΩΡΑ
Ρωσία
ΤΥΠΟΣ
Αεροσκάφος έγκαιρης προειδοποίησης και έλεγχου
ΠΛΗΡΩΜΑ
5 / 10 άτομα
ΠΡΟΩΘΗΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ
Τέσσερις στροβιλοκινητήρες διπλής ροής, PS-90 A
Μέγιστη ώση, kg
4 x 16.000
ΔΙΑΣΤΑΣΕΙΣ
Μήκος, m
46,59
Ύψος Α/φους, m
14,80
Εκπέτασμα πτερύγων, m
50,50
Επιφάνεια πτέρυγας, m2
300,00
Διάμετρος κεραίας, m
10,20
ΒΑΡΗ
Μέγ. βάρος απογείωσης, kg
190.000
Κανονικό βάρος απογείωσης, kg
180.000
ΕΠΙΔΟΣΕΙΣ
Μέγ. ταχύτητα, km/h
800
Τταχύτητα ταξιδιού, km/h
750
Επιχειρησιακή οροφή, m
12.000
Εμβέλεια χωρίς εναέριο ανεφοδιασμό, km
7.500
     
Download Airplane Comparisons and other useful materials
 
Αρχική Σελίδα